PUBLIKACJE

Większość badanych (52%) popiera udział Polski w unijnym programie SAFE. Rozwiązanie to ma jednak sporą grupę przeciwników (35%). Tylko 8% deklaruje, że w ogóle nie słyszało o tym programie.

Stosunek do programu jest różny w zależności od orientacji politycznej i sympatii partyjnych. Udział w nim popiera 82% badanych deklarujących lewicowe poglądy polityczne i 69% lokujących swoje poglądy w centrum. Większość identyfikujących się z prawicą (62%) jest temu przeciwna.

Znajduje to odzwierciedlenie w opiniach elektoratów. Za skorzystaniem z pożyczki w ramach unijnego programu SAFE dość jednoznacznie opowiadają się wyborcy ugrupowań rządzącej koalicji oraz sympatycy partii Razem. W elektoratach ugrupowań prawicowych wyraźną przewagę mają przeciwnicy udziału w programie, przy czym wyborcy Konfederacji WiN są nieco mniej jednomyślni w opiniach na ten temat niż zwolennicy Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji Korony Polskiej.

Osoby, które słyszały o SAFE, zapytaliśmy o przewidywane skutki przystąpienia Polski do tego programu, mogące stanowić argumenty na rzecz udziału w nim bądź przeciwko. Deklaracje badanych potwierdzają, że program budzi dość duże kontrowersje. Najbardziej czytelnym dla opinii publicznej spodziewanym rezultatem udziału w SAFE jest rozwój polskiego przemysłu zbrojeniowego – wskazuje na to 61% badanych, którzy słyszeli o programie. Blisko co trzeci ankietowany (30%) nie sądzi jednak, że pieniądze z programu przyczynią się do rozwoju polskich firm, a zatem nie wierzy w to, że – zgodnie z zapewnieniami rządu – zostaną one wydane w znaczącej mierze w kraju. Prawie połowa pytanych (47%) uważa, że pożyczka z programu SAFE jest korzystnie oprocentowana, ale spora grupa to kwestionuje (28%), a co czwarty (25%) nie potrafi tego ocenić. Ponad połowa badanych (51%) podziela obawy, że udział w SAFE nadmiernie uzależnia Polskę od Unii Europejskiej. Niewiele mniej osób (43%) nie widzi jednak takiego zagrożenia. Wpływ udziału w SAFE na relacje ze Stanami Zjednoczonymi także jest oceniany niejednoznacznie, choć przeważa opinia, że przystąpienie do programu nie zaszkodzi stosunkom polsko-amerykańskim (44% wobec 38% osób będących przeciwnego zdania).

Ocena skutków udziału Polski w programie SAFE jest skrajnie różna wśród jego zwolenników i przeciwników, przy czym największa rozbieżność poglądów dotyczy dwóch kwestii: korzyści dla polskiego przemysłu zbrojeniowego oraz nadmiernego uzależnienia od Unii Europejskiej. O ile prawie wszyscy zwolennicy skorzystania z unijnej pożyczki mają nadzieję na wzmocnienie polskiego przemysłu zbrojeniowego, o tyle przeciwnicy udziału w SAFE obawiają się głównie nadmiernego uzależnienia Polski od UE.

Program SAFE zakłada, że zakupy uzbrojenia będą realizowane głównie w Europie. W związku z tym zapytaliśmy naszych respondentów, gdzie przede wszystkim Polska powinna kupować sprzęt wojskowy. Respondenci mogli wybrać dwie odpowiedzi z listy. W zgodnej opinii badanych Polska powinna zaopatrywać się w sprzęt wojskowy przede wszystkim u rodzimych producentów uzbrojenia (82%). Ponadto więcej osób opowiada się za zakupem uzbrojenia w innych krajach europejskich (36%) niż w Stanach Zjednoczonych (29%). Co dziesiąty badany wskazywał jeszcze inne kraje, np. Koreę Południową.

Wyborcom wszystkich ugrupowań zależy głównie na wspieraniu polskiego przemysłu zbrojeniowego. Zwolennicy rządzącej koalicji oraz partia Razem chcieliby jednak, aby Polska zaopatrywała się raczej u europejskich niż amerykańskich producentów, zaś sympatycy ugrupowań prawicowych stawialiby raczej na amerykańskie firmy. Największymi zwolennikami współpracy militarnej ze Stanami Zjednoczonymi są zdeklarowani wyborcy Prawa i Sprawiedliwości.

Mimo że bezpieczeństwo – w ocenie społecznej – powinno być jednym z priorytetów rządu¹Pokaż przypis, stosunek do udziału Polski w unijnym programie SAFE budzi spore kontrowersje. Decyzja w tej sprawie wpisuje się w przybierający w ostatnich latach na sile spór polityczny dotyczący rozwoju integracji europejskiej. Badanie pokazuje także, że pomimo zapewnień rządu i powszechnej zgody co do potrzeby rozwoju polskiego przemysłu zbrojeniowego, część osób nie wierzy, że pieniądze z programu trafią do polskich firm.