Sekularyzacja po polsku
Polska była i nadal bywa uważana za kraj, który – z punktu widzenia teorii sekularyzacji – stanowi wyjątek: w którym proces sekularyzacji nie postępuje lub postępuje ze znacznym opóźnieniem i bardzo powoli. Jednak od co najmniej kilku lat można w Polsce obserwować stosunkowo szybką sekularyzację i wiodącą rolę zmiany pokoleniowej w tym procesie, co dokumentują badania międzynarodowe i krajowe – także badania i analizy CBOS. Obecnie raczej nie zadaje się już pytania, czy religijność społeczeństwa polskiego się zmienia, ale raczej, jak to się dzieje: na czym ten proces polega, jakie są jego mechanizmy, jakie czynniki go przyspieszają. Niełatwo na te pytania odpowiedzieć, dlatego że religijność jest postawą złożoną, wielowymiarową i nie wszystkie jej elementy muszą podlegać zmianom o tym samym charakterze i w tym samym tempie. I dlatego, że tak złożona postawa jest wielorako powiązana, a więc i wielorako zależna od społecznego otoczenia. Analizy religijności warto więc prowadzić w szerszym kontekście, w triadzie: postawy ludzi – Kościół katolicki (jako instytucja) – państwo (i jego instytucje). Poziom religijności społeczeństwa z pewnością oddziałuje na Kościół i państwo, ale także funkcjonowanie i działania Kościoła i instytucji państwa wpływają na religijność ludzi. W przedstawianych w tym tomie „Opinii i Diagnoz” analizach staramy się uwzględniać ten szerszy kontekst, na ile pozwalają na to nasze dane.
2022-11-29|Autorzy: Mirosława Grabowska (red.), Marta Bożewicz, Marta Kołodziejska, Jonathan Scovil, Beata Roguska