PUBLIKACJE

Pod koniec lutego zapytaliśmy badanych o kilka kwestii dotyczących współpracy prezydenta i rządu. Interesowało nas, czy, zdaniem ankietowanych, lepiej jest, gdy w demokratycznym państwie rząd i prezydent wywodzą się z tego samego czy z różnych obozów politycznych. Zapytaliśmy także o ocenę dotychczasowej współpracy prezydenta Karola Nawrockiego z rządem Donalda Tuska, a także o obszary polityki, które zdaniem badanych generują największe napięcia między Pałacem Prezydenckim a rządem. Badani wyrazili również swoje zdanie w kwestii częstości stosowania weta wobec ustaw przygotowanych przez rząd przez prezydenta Karola Nawrockiego. Na koniec zapytaliśmy respondentów, komu w większym stopniu ufają w kwestii reprezentowania interesów państwa – rządowi czy prezydentowi.

Ankietowani są podzieleni w kwestii tego, czy w demokratycznym państwie prezydent i rząd powinni wywodzić się z tego samego czy z różnych obozów politycznych. Niewielką przewagę (42% wobec 38%) mają jednak zwolennicy kohabitacji. Jedna piąta badanych nie ma sprecyzowanego zdania w tej kwestii.

Ponad trzy piąte badanych (63%) jest zdania, że dotychczasowa współpraca prezydenta Karola Nawrockiego z rządem Donalda Tuska układa się źle. Przeciwnego zdania jest mniej niż jedna trzecia ankietowanych (28%), zaś jeden na dziesięciu respondentów (9%) nie ma sprecyzowanej opinii w tej sprawie.

Współpracę prezydenta z rządem lepiej oceniają wyborcy ugrupowań prawicowych. Elektorat Konfederacji Wolność i Niepodległość jest jedynym, w którym pozytywne oceny nieznacznie przeważają nad negatywnymi. Wśród wyborców Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji Korony Polskiej współpraca prezydenta z rządem jest pozytywnie oceniana przez cztery na dziesięć osób, zaś przeciwnego zdania w obu elektoratach jest ponad połowa badanych. Zdecydowanie najgorzej współpracę prezydenta z rządem oceniają wyborcy Koalicji Obywatelskiej.

Ankietowanym przedstawiliśmy szereg kwestii eksponowanych w dyskursie publicznym w ostatnich miesiącach, z prośbą o wybranie maksymalnie trzech zagadnień, które – ich zdaniem – generują największe napięcia między dwoma wskazanymi ośrodkami władzy.

Sprawą najczęściej podnoszoną przez badanych okazały się zmiany w sądownictwie i nominacje sędziowskie – te problemy wybrało niemal sześciu na dziesięciu respondentów (58%). Na drugim miejscu ankietowani wskazywali tematy z zakresu polityki zagranicznej: reprezentowanie Polski na arenie międzynarodowej oraz powoływanie ambasadorów. Te zagadnienia pojawiły się w odpowiedziach ponad czterech na dziesięciu pytanych (43%). Na trzecim miejscu znalazła się polityka wobec Donalda Trumpa (34%).

Pomoc Ukraińcom mieszkającym w Polsce, związki partnerskie oraz nominacje w wojsku i służbach mundurowych to tematy wybierane przez blisko jedną czwartą respondentów (odpowiednio 25%, 24% i 23%). Zmiany w polityce energetycznej za kwestię, która może generować napięcie pomiędzy prezydentem a rządem, uznała jedna piąta badanych (20%).

Po kilkanaście procent ankietowanych wskazało zwiększenie kontroli treści w internecie oraz zmiany w podatkach jako sprawy budzące napięcie między dwoma ośrodkami władzy (odpowiednio 14% i 13%). Sześć procent ankietowanych nie widzi natomiast większych napięć we współpracy między prezydentem a rządem.

Zmiany w sądownictwie i nominacje sędziowskie to kwestia uznawana za powodującą napięcia między prezydentem a rządem zarówno dla zwolenników ugrupowań koalicyjnych (Koalicja Obywatelska, Nowa Lewica), jak i potencjalnych wyborców Prawa i Sprawiedliwości. W każdym z wymienionych elektoratów sprawę tę wskazało około siedmiu na dziesięciu badanych.

Reprezentowanie Polski na arenie międzynarodowej, powoływanie ambasadorów wskazywane były z dużą częstością w większości analizowanych elektoratów. Wyjątek stanowili zwolennicy Prawa i Sprawiedliwości – wśród nich ta kwestia wskazywana była nieco rzadziej niż w pozostałych elektoratach

Polityka wobec Donalda Trumpa częściej niż przeciętnie wybierana była przez zwolenników ugrupowań lewicowych (Nowa Lewica, partia Razem), a także potencjalnych wyborców Konfederacji Wolność i Niepodległość. Nominacje w wojsku i służbach mundurowych częściej niż średnio uznawane były za kwestię mogącą budzić napięcia między prezydentem a rządem przez zwolenników Koalicji Obywatelskiej.

Pomoc Ukraińcom mieszkającym w Polsce oraz zmiany w polityce energetycznej częściej niż przeciętnie wskazywane były natomiast przez zwolenników obu Konfederacji. Z kolei związki partnerskie jako obszar napięć między rządem i prezydentem wybierane były przede wszystkim przez potencjalnych wyborców ugrupowań lewicowych (Nowa Lewica, partia Razem).

Weta prezydenta Karola Nawrockiego, a ściślej ich częstość, to kolejna kwestia, co do której opinie badanych są podzielone. Blisko czterech na dziesięciu respondentów uważa, że prezydent Nawrocki zbyt często korzysta z tego uprawnienia (38%), taki sam odsetek ankietowanych wyraża opinię, że prezydent Karol Nawrocki stosuje weto odpowiednio często (38%). Natomiast 16% badanych jest zdania, że głowa państwa zbyt rzadko korzysta z prawa weta wobec ustaw przygotowanych przez rząd, zaś 8% nie ma sprecyzowanej opinii w tej kwestii.

Najczęściej przekonanie, że prezydent Karol Nawrocki zbyt często stosuje prawo weta wobec ustaw przygotowanych przez rząd, wyrażają zwolennicy partii tworzących koalicję rządową: Koalicji Obywatelskiej oraz Nowej Lewicy. Wyborcy ugrupowań opozycyjnych w większości uważają, że prezydent sięga po weto odpowiednio często. Takie przekonanie wyraża siedmiu na dziesięciu wyborców Konfederacji WiN, ponad sześciu na dziesięciu zwolenników Konfederacji Korony Polskiej, a także ponad połowa wyborców Prawa i Sprawiedliwości.

Ponad czterech na dziesięciu badanych w kwestii reprezentowania interesów państwa w większym stopniu ufa prezydentowi (41%). Rząd cieszy się zaufaniem nieco mniej niż trzech na dziesięciu Polaków (29%). Natomiast 12% ankietowanych ufa obu stronom w równym stopniu, zaś 17% badanych nie ma zaufania w tej kwestii ani do rządu, ani do prezydenta. Zaledwie jeden na stu respondentów nie potrafi zająć stanowiska w tej sprawie.

Zdecydowanie najczęściej zaufanie do prezydenta deklarują zwolennicy partii prawicowych: Prawa i Sprawiedliwości, Konfederacji WiN oraz Konfederacji Korony Polskiej (odpowiednio 86%, 83% i 77%). Zaufanie do rządu wyraża więcej niż ośmiu na dziesięciu zwolenników Koalicji Obywatelskiej (85%), a także nieco mniej niż siedmiu na dziesięciu zwolenników Nowej Lewicy (66%).

Współpraca pomiędzy oboma ośrodkami władzy wykonawczej jest oceniana źle – zdecydowanie gorzej przez zwolenników partii tworzących koalicję rządową aniżeli przez wyborców ugrupowań opozycyjnych. Napięcia generują przede wszystkim zmiany w sądownictwie i nominacje sędziowskie, reprezentowanie Polski na arenie międzynarodowej – w tym powoływanie ambasadorów – oraz polityka wobec Donalda Trumpa.

Opinie ankietowanych na temat współpracy prezydenta i rządu są dość spolaryzowane i powiązane z preferencjami politycznymi badanych.

W kwestii reprezentowania interesów państwa respondenci w nieco większym stopniu ufają prezydentowi Karolowi Nawrockiemu niż rządowi. Łącznie ponad połowa badanych uważa ponadto, że prezydent korzysta z prawa weta wobec ustaw przygotowanych przez rząd odpowiednio często bądź że powinien sięgać po to uprawnienie częściej.