PUBLIKACJE

Ogromna większość Polaków (88%) słyszała o aferze w Warszawskim Szpitalu Południowym¹Pokaż przypis. Nawet wśród osób deklarujących brak zainteresowania polityką ponad połowa (54%) zetknęła się z informacjami na ten temat. Rzadziej niż przeciętnie słyszały o tej sprawie osoby młode, do 24 roku życia (72%), oraz ankietowani z wykształceniem podstawowym (79%). Rzadziej jakąkolwiek wiedzę o niej mają kobiety (85%) niż mężczyźni (91%).

Osoby, które słyszały o tym, co się wydarzyło w Warszawskim Szpitalu Południowym, poprosiliśmy o ocenę zaistniałej sytuacji. Respondenci mieli za zadanie wskazać, z podanej listy, maksymalnie trzy określenia, które w największym stopniu oddają ich sposób definiowania tego, co zaszło w warszawskim szpitalu, ich odczucia i opinie na ten temat. Zdecydowanie najwięcej osób (68%) interpretuje to, co się wydarzyło, w kategoriach braku właściwego nadzoru nad funkcjonowaniem szpitala. Ponad połowa badanych (53%) dostrzega przede wszystkim wyłudzanie pieniędzy przez nieuczciwego lekarza. Taki rozkład głównych odpowiedzi wskazuje, że ankietowani postrzegają to, co się stało, w największej mierze jako sprawę kryminalną, spowodowaną brakiem właściwej kontroli nad funkcjonowaniem szpitala. Duża część ankietowanych (39%) zwraca uwagę przede wszystkim na przywileje polityków w dostępie do świadczeń medycznych. Podobny odsetek respondentów (35%) wskazuje na szerszy prawno-instytucjonalny kontekst i podkreśla, że afera w Warszawskim Szpitalu Południowym świadczy o wadliwie działającym systemie opieki zdrowotnej. Mniej osób w odbiorze całej sprawy uwypukla wysokie wynagrodzenia lekarzy (26%) oraz funkcjonowanie lokalnego układu władzy (22%). Najmniejsza grupa badanych (11%) akcentuje konflikt personalny między lekarzami.

Postrzeganie sytuacji wokół Warszawskiego Szpitala Południowego zależy do pewnego stopnia od orientacji i politycznej i partyjnej. Jednak, niezależnie od identyfikacji w tym zakresie, sympatycy wszystkich opcji politycznych i wyborcy praktycznie wszystkich ugrupowań są zgodni co do tego, że istotą tej sprawy jest brak właściwego nadzoru nad funkcjonowaniem szpitala. Wszyscy są zgodni co do tego, że mamy do czynienia z wyłudzeniem pieniędzy, jakiego dopuścił się nieuczciwy lekarz. Na przywileje w dostępie do świadczeń medycznych zwracają uwagę częściej niż przeciętnie sympatycy obu Konfederacji, ale także wyborcy Nowej Lewicy. Zwolennicy obu wymienionych prawicowych formacji oraz partii Razem relatywnie często interpretują to, co się działo w Warszawskim Szpitalu Południowym, jako przejaw funkcjonowania lokalnego układu władzy. Na wadliwie działający system opieki zdrowotnej wskazują głównie zwolennicy partii Razem (nawet minimalnie częściej niż na brak właściwego nadzoru nad szpitalem) oraz Polskiego Stronnica Ludowego, nieco częściej niż przeciętnie także wyborcy Koalicji Obywatelskiej. Zwolennicy KO i – przede wszystkim – sympatycy PSL częściej niż inne elektoraty podkreślają konflikt personalny między lekarzami. Jednocześnie wyborcy obu ugrupowań wyraźnie rzadziej niż pozostali skłonni są dostrzegać przywileje polityków w dostępie do świadczeń medycznych, a zwłaszcza funkcjonowanie lokalnego układu władzy.

Wszystkich badanych, niezależnie od tego, czy słyszeli o aferze w Warszawskim Szpitalu Południowym czy też nie, zapytaliśmy, czy znają jakieś przypadki nieprawidłowości w funkcjonowaniu szpitali w ich okolicy. Więcej niż co trzecia osoba (35%) zadeklarowała, że wie o takich przypadkach w szpitalach w swojej okolicy.

Ankietowanych, którzy znają przypadki nieprawidłowości w szpitalach, poprosiliśmy o opisanie, na czym one polegają.

Odpowiedzi badanych odzwierciedlają problemy systemu opieki zdrowotnej diagnozowane wcześniej w badaniach opinii publicznej, a także wskazują na różnego rodzaju patologie, także te, które zostały ujawnione w Warszawskim Szpitalu Południowym.

Większość głosów ankietowanych dotyczy dostępu pacjentów do świadczeń medycznych. Postrzegane ograniczenie dostępu do świadczeń zdrowotnych – obejmujące długie kolejki do specjalistów, długi czas oczekiwania na badania i operacje, problemy z przyjęciem i uzyskaniem pomocy na SOR – prowadzi do różnego rodzaju patologii i nierówności w dostępie do leczenia. Wymieniano wśród nich: przyjmowanie pacjentów poza kolejnością – „po znajomości”, ułatwienia w dostępie do świadczeń i lepszą opiekę dla prywatnych pacjentów lekarzy pracujących w szpitalu, także dla osób korzystających z koneksji politycznych. Podnoszono również kwestię oczekiwania i przyjmowania łapówek przez lekarzy.

Wiele uwag odnosiło się do jakości szpitalnych świadczeń medycznych: niskiego poziomu opieki lekarskiej, niekompetencji personelu medycznego, błędów lekarskich, braku empatii i niewłaściwego stosunku do pacjentów.

Wymieniano ponadto inne nieprawidłowości związane z działaniem systemu opieki zdrowotnej oraz zarządzaniem i nadzorowaniem pracy szpitali. Mówiono o patologiach związanych z pracą lekarzy w wielu miejscach, w systemie publicznym i komercyjnym, a oprócz wspomnianego już przyjmowania prywatnych pacjentów poza kolejnością, wskazywano na umawianie w szpitalu prywatnych wizyt i korzystanie z publicznego sprzętu. Sporo osób wskazywało na zbyt wysokie zarobki lekarzy i związane z tym nieprawidłowości odnoszące się do czasu pracy – pracę w więcej niż jednym miejscu w tym samym czasie. Inne często poruszane kwestie systemowe dotyczyły m.in. niegospodarności finansowej, marnotrawstwa środków i ogólnie złego zarządzania szpitalami, upadłości i likwidowania szpitali, nepotyzmu i kumoterstwa przy obsadzaniu stanowisk, przydzielaniu kontraktów w zależności od umocowania politycznego, tuszowania błędów i nieprawidłowości, fałszowania i gubienia dokumentacji medycznej.

Ogromna większość dorosłych słyszała o tym, co działo się w Warszawskim Szpitalu Południowym. W ich ocenie sednem tej sprawy jest brak właściwego nadzoru nad funkcjonowaniem szpitala. Dużo osób widzi w tym aferę kryminalną, polegającą na wyłudzaniu pieniędzy przez nieuczciwego lekarza. Istotnym w świadomości społecznej wątkiem jest uprzywilejowanie polityków w dostępie do leczenia. Warto zauważyć, że nieprawidłowości, które ujrzały światło dzienne w przypadku Warszawskiego Szpitala Południowego, są dostrzegane także szerzej, w środowiskach lokalnych. Wśród nich wymieniane są: nepotyzm, kumoterstwo, przydzielanie stanowisk według klucza politycznego, wykorzystywanie przynależności partyjnej w celu uzyskania szybszego dostępu do opieki zdrowotnej, tuszowanie błędów lekarzy, zawyżone zarobki i nadużycia dotyczące czasu pracy lekarzy.